على دوانى
23
سيد رضى مؤلف نهج البلاغه ( فارسى )
سيّد رضى از ولادت تا وفات از آنچه گفته شد دانستيم كه سيد رضى از چه تبارى است ، و داراى چه پدر و مادر و جد و برادرى مىباشد كه هر كدام در جاى خود كم نظير بودهاند ، و هر يك نيز در نزد خلق و خالق چه پايگاهى داشتهاند . اينك به طور اختصار مىپردازيم به شناختى از خود وى تا ولادت تا وفات ، آن هم فهرست وار ، به طورى كه دورنمائى از زندگانى پر افتخار و درخشان او را نمايان سازد . سيد رضى كه گفتيم نامش محمد و القابش « شريف رضى » و « ذو الحسبين » است ، و ما در زبان فارسى او را به همان لقب « سيد رضى » مىخوانيم ، در سال 359 هجرى ، يعنى چهار سال پس از برادر بزرگش سيد مرتضى در شهر تاريخى بغداد كه آن روز بزرگترين پايگاه علوم اسلامى بود ، ديده به دنيا گشود . با اين كه خاندان او از بزرگ و كوچك و زن و مردشان ، افرادى با استعداد و خوش فهم و بسيار با هوش و نوعا از علماى نامى بودند ، مع الوصف موقعيت سيد رضى مؤلف نهج البلاغه در بين همهء آنان امتيازى ديگر داشت . هنوز چند سالى را پشت سر نگذاشته بود كه آوازهء هوش و سرشار و استعداد كم نظيرش به همه جا رسيد و زبانزد عام و خاص گرديد . از همان زمان يعنى در حدود دهسالگى شهرهء شهر شد ، و همه آيندهء درخشانى را برايش پيش بينى مىكردند . او از همان روزى كه به محضر استاد راه يافت ، موجب اعجاب استاد و ساير شاگردان قرار گرفت . هر چه در تحصيل پيش مىرفت و پلههاى نردبان ترقى را مىپيمود ، بيشتر مورد تعجب و تحسين استادان و دانشمندان و باعث رشك و حسادت بدخواهان كه نمىتوانستند نبوغ او را ببينند ، واقع مىشد . داستان پاسخى كه وى در سن نه سالگى به پرسش استادش « سيرافى » دانشمند نحوى معروف داد ، و حاضران مجلس را از تيزهوشى خود به شگفت آورد ، مشهور است . او در همين سن نه سالگى قصيدهاى در مديح پدر عاليقدرش سرود كه هم اكنون در